
VWAP ve TWAP: Kurumsal Referans Fiyat Nasıl Kullanılır?
VWAP, gün içinde işlem gören her fiyatın hacimle ağırlıklandırılmış ortalamasıdır. Kurumsal masalar emirlerini VWAP'e göre değerlendirir; bu yüzden fiyat VWAP'e sık sık geri döner.
⚡ TL;DR — Hızlı Özet
VWAP = Σ(fiyat × hacim) / Σ(hacim), her seans başında sıfırlanır. Fiyat VWAP üstündeyse alıcılar günü kontrol ediyor demektir. TWAP ise hacmi yok sayar, sadece zamana böler.
VWAP kimin için "adil fiyat"?
Bir kurumsal masa 500.000 lotluk emri tek seferde giremez — fiyatı bozar. Bunun yerine emri gün içine yayar ve başarısını tek bir sayıyla ölçer: ortalama gerçekleşme fiyatım, günün VWAP'inden iyi mi kötü mü? VWAP bu yüzden piyasadaki en çok izlenen gün içi referanstır.
Formül ve önemli detay: sıfırlanma
VWAP = Σ(tipik fiyat × hacim) / Σ(hacim)
Toplam, seans başından itibaren birikimlidir ve yeni seansta sıfırlanır. Yani sabah 09:00'daki VWAP ile öğleden sonraki VWAP aynı hesabın farklı anlarıdır. Kripto piyasasında "seans" genelde UTC 00:00 kabul edilir; TradingView'de bunu değiştirebilirsin ("Anchor Period").
Gün içi kullanım
- Fiyat VWAP üstünde: Gün alıcıların; long pozisyonlar için VWAP'e geri çekilişler alım fırsatı sayılır.
- Fiyat VWAP altında: Gün satıcıların; VWAP'e yükselişler short için kullanılır.
- Fiyat VWAP çevresinde takılıyor: Dengeli/kararsız gün — gün içi trend stratejileri zayıf çalışır.
- Sapma bantları (±1σ, ±2σ): Fiyat +2σ bandına ulaştığında gün içi aşırı uzama; ortalamaya dönüş (mean reversion) beklenir.
Anchored VWAP
Klasik VWAP seansa "sabitlenir". Anchored VWAP ise sen bir noktaya (önemli bir dip, tepe, haber mumu) sabitlersin ve oradan itibaren ortalamayı çizer. "O tepede alanların ortalama maliyeti" gibi düşünülebilir; swing işlemciler için çok kullanışlıdır.
Pine Script v5 (sapma bantları ile)
//@version=5
indicator("VWAP + Sapma Bantları", overlay=true)
[vwapVal, upBand, dnBand] = ta.vwap(hlc3, true, 1) // 1 = 1σ
[_, upBand2, dnBand2] = ta.vwap(hlc3, true, 2) // 2σ
plot(vwapVal, "VWAP", color=color.blue, linewidth=2)
plot(upBand, "+1σ", color=color.new(color.gray, 40))
plot(dnBand, "-1σ", color=color.new(color.gray, 40))
plot(upBand2, "+2σ", color=color.new(color.gray, 70))
plot(dnBand2, "-2σ", color=color.new(color.gray, 70))
VWAP vs TWAP
| VWAP | TWAP | |
|---|---|---|
| Ağırlık | Hacim | Sadece zaman (eşit) |
| Ne der | "Paranın ödediği ortalama fiyat" | "Zamanın ortalama fiyatı" |
| Kullanım | Likit piyasa, gün içi referans | Düşük likidite, hacmin yanıltıcı olduğu enstrümanlar |
| Emir dağıtımı | Hacimli saatlerde daha çok al/sat | Her aralıkta eşit miktar al/sat |
Sık hatalar
- Günlük ve üzeri grafikte VWAP kullanmak. VWAP gün içi bir araçtır; günlük grafikte her mum tek bir seans olduğundan anlamını yitirir. Orada Anchored VWAP kullan.
- VWAP'i tek başına sinyal sanmak. VWAP bir bağlam aracıdır ("gün kimin?"), tetik değil. Girişi fiyat yapısı veya bir momentum indikatörü verir.
İndikatörünüzü kod haline getirelim
Bu yazıdaki mantığı kendi stratejinize göre uyarlanmış, repaint etmeyen bir TradingView (Pine Script) veya MetaTrader (MQL5) indikatörüne dönüştürüyoruz; istersen sinyalleri webhook ile borsa hesabına bağlıyoruz. Özel indikatör tasarımı sayfasına bakabilir ya da bize kısaca projenizi anlatabilirsiniz.
İlgili Yazılar
CCI (Commodity Channel Index): Formül, Eşik Değerler ve Pine Script Kodu
CCI, fiyatın tipik değerinin hareketli ortalamasından ortalama sapma cinsinden ne kadar uzaklaştığını ölçer. +100/-100 eşikleri, 0,015 sabiti ve doğru periyot seçimini örneklerle anlatıyoruz.
Devamını Oku →Stochastic RSI: RSI'nin RSI'si — Ayarlar, 80/20 Bölgeleri ve Kod
Stochastic RSI, RSI değerinin kendi son N günlük aralığındaki konumunu ölçer. Bu yüzden RSI'den çok daha hızlı ve çok daha oynak sinyal verir — avantajı da riski de budur.
Devamını Oku →On Balance Volume (OBV): Hacim Fiyatı Doğruluyor mu?
OBV'nin mutlak değeri anlamsızdır; önemli olan yönü ve fiyatla uyumudur. Fiyat yükselirken OBV yükselmiyorsa, o yükseliş hacimle desteklenmiyor demektir.
Devamını Oku →